Avrupa Diller İçin Ortak Başvuru Metni Nedir? Hangi Amaçla Yazılmıştır?

“Avrupa Diller İçin Ortak Başvuru Çerçevesi” eylem odaklı bir yaklaşım benimsediğini belirtmekle birlikte dil kullanımı ve öğrenmeyi şöyle tanımlamaktadır (CEF, 2000:19): “Dil kullanımı dil öğrenimini de içine alacak şekilde bir dizi yeti, hem genel hem de özellikle iletişimsel dil yetisi, geliştiren bireysel ya da topluluk temsilcileri olarak kişilerin yapmış olduğu eylemlerden oluşur. Kişiler, çok çeşitli durumlarda ve çok çeşitli engellerdeki dil süreçlerini içeren dil etkinliklerine katılarak, belirli alanlarda, temalarla ilişkili metinleri

yaratmak yada almak için, tamamlanması gereken görevlerin başarılmasında en uygun olan stratejileri harekete geçirerek, çok çeşitli bağlamlarda yetilerini kendi idarelerinde kullanırlar.”

Avrupa Diller İçin Ortak Başvuru Çerçevesi’ne göre bireyin genel yetileri, bilgi, beceriler (nasıl), varoluşsal yetileri ve öğrenme yeteneği olarak özetlenmiştir. Ancak bilgi de kendi içinde yöntemsel ve açıklayıcı bilgi olarak ayrıştırılmaktadır. Dolayısıyla bilgi genelede açıklayıcı bilgiler olarak algılanılmaktadır. Oysa beceriler daha çok yöntemsel bilgiye odaklanmaktır. Şöyle ki; arabayı sürmek için bu tür yöntemsel bilgi gereklidir, neyin hangi sırayla yapılması gerektiği gibi. Varoluşsal yetiler bireysel özelliklerden kaynaklanmaktadır ve kültür odaklıdır. Öğrenme yeteneği de varoluşsal yetilerin, açıklayıcı ve yöntemsel bilgilerin tamamının bir arada kullanılabilmesiyle ortaya çıkan yetenektir.

İletişimsel dil yetisi, dilsel, toplumdilsel ve edimsel unsurlardan oluşur. Sadece dilsel bilgi yeterli değildir. Bütün bağlamın değerlendirilebilmesi için öğrencinin daha geniş bir bilgiye sahip olması gereklidir. Dilsel yetiler, bir dil ile ilgili sözcüklerin, dilbilgisinin, sesbilgisinin yani dilin sistem olarak bilinmesi olarak tanımlanabilir. Toplumdilsel yetiler ise o dilin kullanımı boyutunun bilinmesi şeklinde özetlenebilir, örneğin; cinsler ve kişiler arası ilişkileri yönlendiren kibarlık normlarını bilme). Edimsel yetiler ise dilin işlevsel olarak kullanımının bilinmesi olarak değerlendirilebilir(örneğin; dilin işlevlerini ve söz-eylemleri üretebilme.
Tuncer Can